Những thời điểm quan trọng cần tiêm vắc xin uốn ván

Uốn ván sơ sinh và trẻ nhỏ đã rất hiếm gặp sau nhiều năm duy trì tiêm phòng cho bà mẹ mang thai. Tuy nhiên, các gia đình cần lưu ý những thời điểm tiêm cho trẻ để có miễn dịch lâu dài phòng bệnh truyền nhiễm cấp tính này.

Rất dễ nhiễm bệnh

Trong lúc đi đá bóng với bạn, cháu trai (15 tuổi, Nghệ An) không may bị một gai bưởi đâm vào ngón chân cái. Mảnh dị vật nhỏ xíu đã được cháu lấy ra ngay nhưng khoảng 1 tuần sau đó cháu xuất hiện triệu chứng mỏi 2 vai, đau lưng, vết gai đâm có mủ, cứng quai hàm. Cháu được điều trị tại các bệnh viện địa phương trong 2 ngày với chẩn đoán mắc uốn ván nặng và được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương (Hà Nội) trong tình trạng co cứng hàm, co giật trên nền co cứng. 

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, bệnh nhân này được các bác sĩ  khẩn trương cấp cứu, điều trị. May mắn, sau khi được các bác sĩ tích cực điều trị, bệnh nhi đã thoát cơn nguy kịch, cai được máy thở, sức khỏe tiến triển tốt.

Phòng bệnh uốn ván cho trẻ thông qua tiêm chủng đủ mũi, đúng lịch

Đường lây truyền và cách phòng bệnh uốn ván

Theo TS - BS Nguyễn Văn Lâm, Trưởng khoa Truyền Nhiễm (Bệnh viện Nhi trung ương), uốn ván là một bệnh truyền nhiễm cấp tính gây nên bởi trực khuẩn Clostridium tetani và ngoại độc tố hướng thần kinh của nó. Nguồn lây bệnh chủ yếu là đất, phân người và súc vật có chứa nha bào uốn ván. Bệnh thường lây qua da và những tổn thương từ kích cỡ rất nhỏ và kín đáo ở niêm mạc như vết kim tiêm, gai đâm, ngoáy tai, xỉa răng đến các vết thương to, rộng, nhiều ngóc ngách. Thậm chí đôi khi có thể gặp sau phẫu thuật, cắt rốn…với các dụng cụ bị ô nhiễm nha bào uốn ván.

Bệnh nhi mắc uốn ván có biểu hiện một trạng thái co cứng cơ liên tục và có những cơn giật cứng. Khởi đầu là co cứng cơ nhai, sau lan ra các cơ mặt, thân mình và tứ chi.

“Uốn ván là bệnh không có miễn dịch tự nhiên nên tất cả những người chưa được tiêm vắc xin đều có thể bị bệnh”, Bác sĩ Nguyễn Văn Lâm lưu ý.

Theo bác sĩ Lâm, đối với trẻ em, cách phòng bệnh uốn ván hiệu quả nhất là tiêm đầy đủ các mũi vắc xin phòng bệnh. Hiện Chương trình tiêm chủng mở rộng đã có vắc xin  “5 trong 1” (phòng bạch hầu, uốn ván, ho gà, viêm gan B và viêm phổi, viêm não do vi khuẩn Hib) cho trẻ từ 2 - 4 tháng tuổi, trẻ cần được tiêm 3 mũi, trong đó: mũi đầu tiên tiêm lúc trẻ được 2 tháng tuổi, mỗi mũi cách nhau một tháng. Lúc 18 tháng tuổi trẻ sẽ được tiêm nhắc lại bằng vắc xin bạch hầu – ho gà – uốn ván (DPT). Sau đó,  từ 5 - 10 năm tiêm nhắc lại một liều.

Với người lớn, trong sinh hoạt và trong lao động cần tránh không để tổn thương, nhất là các loại tổn thương sâu, kín, bẩn như giẫm phải đinh, gai, chấn thương phần mềm. Vệ sinh môi trường sạch sẽ như  nạo vét các chất thải, chất bùn, khơi thông cống rãnh để tránh ứ đọng không cho vi khuẩn và nha bào uốn ván phát triển…

PGS - TS Dương Thị Hồng, Phó viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, phụ trách Chương trình Tiêm chủng mở rộng cho biết:

Hơn 30 năm triển khai Chương trình Tiêm chủng mở rộng (TCMR) ở Việt Nam, mỗi năm đã có chục triệu liều vắc xin được tiêm miễn phí cho trẻ em và phụ nữ. Nhờ tỷ lệ tiêm chủng đạt mức cao trên 90%, Việt Nam loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh vào năm 2005 và hiện vẫn duy trì thành quả này. Uốn ván sơ sinh hiện đã giảm 23 lần (so với năm 1991).

Để phòng uốn ván sơ sinh cho con, bà mẹ mang thai cần tiêm đầy đủ các mũi vắc xin phòng uốn ván theo lịch của chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia. Miễn dịch của bà mẹ truyền cho thai nhi, giúp em bé phòng được uốn ván sau khi chào đời.

CTV LC - Dự án TCMR

Các tin khác